Η σύγχρονη αντιμετώπιση της νόσου Parkinson περιλαμβάνει, πέρα από τη φαρμακευτική αγωγή, μια σειρά από εξειδικευμένες επεμβατικές θεραπείες που απευθύνονται κυρίως σε ασθενείς σε προχωρημένα στάδια ή σε όσους παρουσιάζουν έντονες κινητικές διακυμάνσεις με ανεπαρκή έλεγχο των συμπτωμάτων παρά τη βέλτιστη φαρμακευτική ρύθμιση. Οι θεραπείες αυτές δεν αντικαθιστούν τη φαρμακευτική αγωγή, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά, προσφέροντας πιο σταθερή κινητική κατάσταση και σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Η εν τω βαθει εγκεφαλική διέγερση (DBS) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες νευροχειρουργικές επιλογές. Πρόκειται για μια μέθοδο κατά την οποία λεπτά ηλεκτρόδια εμφυτεύονται σε ειδικά επιλεγμένες περιοχές του εγκεφάλου, συνήθως στον υποθαλάμιο πυρήνα (STN) ή στο έσω τμήμα της ωχράς σφαίρας (GPi). Τα ηλεκτρόδια συνδέονται με έναν νευροδιεγέρτη που εμφυτεύεται υποδόρια και παράγει ηλεκτρικά σήματα που ρυθμίζουν τα δυσλειτουργικά νευρωνικά κυκλώματα της νόσου. Το DBS μπορεί να μειώσει τον τρόμο, τη βραδυκινησία και τη δυσκαμψία, ενώ συχνά βοηθά στη μείωση των κινητικών διακυμάνσεων και των δυσκινησιών. Η επιλογή των κατάλληλων ασθενών είναι κρίσιμη και απαιτεί λεπτομερή νευρολογική εκτίμηση, νευροψυχολογική αξιολόγηση και επιβεβαίωση ότι τα συμπτώματα ανταποκρίνονται στη λεβοντόπα. Ασθενείς με σημαντική άνοια ή ασταθή ψυχιατρική κατάσταση συνήθως δεν είναι κατάλληλοι για αυτή την προσέγγιση.
Η εντερική έγχυση λεβοντόπα/καρβιντόπα (Duodopa) αποτελεί μια εναλλακτική μέθοδο συνεχούς χορήγησης φαρμάκου, η οποία παρακάμπτει τα προβλήματα απορρόφησης του στομάχου. Η θεραπεία γίνεται μέσω ενός λεπτού σωλήνα που τοποθετείται ενδοσκοπικά στο λεπτό έντερο και συνδέεται με μια εξωτερική αντλία που παρέχει σταθερή ροή γέλης λεβοντόπα/καρβιντόπα. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνονται σταθερά επίπεδα φαρμάκου στο αίμα, μειώνοντας τις περιόδους “OFF” και τις διακυμάνσεις. Η Duodopa ενδείκνυται σε ασθενείς που παραμένουν λειτουργικοί και ανταποκρίνονται στη λεβοντόπα αλλά αντιμετωπίζουν έντονες διακυμάνσεις, ανεξέλεγκτες με τα συμβατικά σχήματα.
Η Produodopa, η νεότερη μορφή συνεχούς υποδόριας έγχυσης της λεβοντόπα/καρβιντόπα (foslevodopa/foscarbidopa), προσφέρει παρόμοια οφέλη με την Duodopa χωρίς την ανάγκη ενδοσκοπικής τοποθέτησης σωλήνα. Η συνεχής απορρόφηση του φαρμάκου μέσω ειδικής φορητής αντλίας επιτρέπει σταθερή κινητική κατάσταση κατά τη διάρκεια της ημέρας και απλοποιεί σημαντικά τη διαχείριση της θεραπείας. Αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμη επιλογή για ασθενείς που επιθυμούν επεμβατική θεραπεία αλλά προτιμούν μια λιγότερο παρεμβατική διαδικασία.
Τέλος, η απομορφίνη αποτελεί μια ισχυρή ντοπαμινεργική θεραπεία που μπορεί να χορηγείται είτε ως υποδόρια ένεση για άμεση αντιμετώπιση επεισοδίων «παγώματος» (OFF episodes) είτε ως συνεχής υποδόρια έγχυση μέσω αντλίας. Χρησιμοποιείται κυρίως όταν οι ασθενείς εμφανίζουν αιφνίδιες απώλειες κινητικότητας που απαιτούν άμεση δράση, καθώς και σε περιπτώσεις όπου άλλες επεμβατικές θεραπείες δεν είναι κατάλληλες.
Οι επεμβατικές θεραπείες δεν αποτελούν την ίδια λύση για όλους. Η κατάλληλη επιλογή γίνεται μετά από λεπτομερή αξιολόγηση του ιστορικού, των αναγκών και των προσδοκιών του κάθε ασθενή, με στόχο μια εξατομικευμένη και ισορροπημένη θεραπευτική στρατηγική.